Inwentaryzacja przyrodnicza – kompleksowe badania terenowe fauny, flory i siedlisk
Ekspertyzy przyrodnicze na potrzeby inwestycji i procedur środowiskowych
Inwestycje mogące ingerować w środowisko przyrodnicze warto poprzedzić odpowiednim rozpoznaniem terenu. Dotyczy to zarówno dużych przedsięwzięć infrastrukturalnych, jak i inwestycji mieszkaniowych, przemysłowych czy usługowych.
Badania mogą być potrzebne również przy pracach dotyczących istniejących obiektów. Przykładem jest termomodernizacja, przebudowa lub rozbiórka budynku.
Inwentaryzacja przyrodnicza polega na rozpoznaniu aktualnego stanu przyrodniczego określonego obszaru. Obejmuje identyfikację występujących siedlisk, roślin, grzybów i zwierząt.
Zakres badań dobiera się indywidualnie. Uwzględniamy charakter terenu, rodzaj inwestycji, możliwe oddziaływania oraz wymagania konkretnej procedury.
Rzetelnie wykonana inwentaryzacja przyrodnicza może stanowić ważny element dokumentacji przygotowywanej na potrzeby:
Decyzja DŚU
Decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Raport OOŚ
Raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
Postępowania RDOŚ
Postępowań prowadzonych z udziałem RDOŚ.
Natura 2000
Oceny oddziaływania inwestycji na obszar Natura 2000.
Ochrona gatunkowa
Procedur i zezwoleń w zakresie ochrony gatunkowej.
Wycinka zieleni
Wycinki drzew i krzewów.
Obszary chronione
Inwestycji realizowanych na obszarach chronionych.
Inne procedury
Innych procedur wymagających rozpoznania przyrodniczego.
Nie każda inwentaryzacja przyrodnicza wygląda tak samo. W jednym przypadku wystarczy ukierunkowane rozpoznanie kilku grup organizmów. W innym potrzebne będą badania prowadzone w kilku okresach sezonu. Dlatego przed rozpoczęciem prac analizujemy nie tylko lokalizację. Bierzemy również pod uwagę zakres inwestycji, sposób użytkowania terenu, harmonogram oraz możliwe oddziaływania.
Po co wykonuje się inwentaryzację przyrodniczą?
Podstawowym celem inwentaryzacji jest uzyskanie aktualnych informacji o przyrodzie występującej na analizowanym terenie. Zakres rozpoznania powinien odpowiadać celowi opracowania.
W zależności od potrzeb badania mogą obejmować:
Siedliska przyrodnicze
Siedliska przyrodnicze i zbiorowiska roślinne.
Chronione rośliny
Rośliny objęte ochroną gatunkową.
Grzyby i porosty
Oznaczenie gatunków grzybów i porostów.
Awifauna
Ptaki lęgowe, migrujące i zimujące.
Chiropterofauna
Nietoperze i ich żerowiska oraz schronienia.
Herpetofauna
Płazy i gady w obszarze oddziaływania.
Ssaki
Ssaki małe, średnie oraz duże.
Owady
Insekty i chronione bezkręgowce.
Drzewa i krzewy
Drzewa i krzewy przeznaczone do wycinki lub ochrony.
Miejsca rozrodu
Miejsca rozrodu i żerowania zwierząt.
Miejsca schronienia
Miejsca schronienia i regularnego występowania.
Zbiorniki wodne
Zbiorniki wodne i cieki w obszarze inwestycji.
Tereny podmokłe
Tereny podmokłe i torfowiska.
Korytarze ekologiczne
Potencjalne korytarze ekologiczne i migracje.
Istotne jest nie tylko stwierdzenie obecności konkretnego gatunku. Ważna jest także jego lokalizacja oraz sposób wykorzystywania terenu. Znaczenie może mieć również rodzaj siedliska i jego relacja z planowaną inwestycją. Dzięki temu wyniki badań można odnieść do rzeczywistego zakresu przedsięwzięcia. Dlatego inwentaryzacja przyrodnicza powinna łączyć opis wyników z dokumentacją kartograficzną. W razie potrzeby dane mogą być również przygotowane w formie przestrzennej.
Inwentaryzacja przyrodnicza a procedura środowiskowa
Dane z inwentaryzacji mogą być wykorzystane jako materiał do przygotowania dokumentacji środowiskowej. Dotyczy to w szczególności przedsięwzięć, dla których analizuje się możliwe oddziaływanie na środowisko. W praktyce nie wystarczy informacja, że na działce występują ptaki. Znacznie bardziej użyteczna jest odpowiedź na kilka dodatkowych pytań.
Jakie gatunki stwierdzono? Gdzie występują? W jakim okresie korzystają z terenu? Jakie siedliska wykorzystują? Czy inwestycja może na nie oddziaływać?
Tak przygotowane informacje mogą być następnie wykorzystane przez inwestora, projektantów oraz autorów dokumentacji środowiskowej. Mogą również stanowić materiał pomocniczy w toku postępowania administracyjnego. Zakres danych powinien jednak zawsze odpowiadać konkretnej inwestycji i celowi opracowania.
Inwentaryzacja przyrodnicza do RDOŚ
Inwentaryzacja przyrodnicza do RDOŚ powinna być dostosowana do charakteru prowadzonego postępowania oraz zakresu informacji potrzebnych do oceny uwarunkowań przyrodniczych. Nie istnieje jeden uniwersalny zakres badań odpowiedni dla każdej sprawy. Inaczej może wyglądać opracowanie dotyczące farmy fotowoltaicznej, inaczej inwestycji drogowej, a jeszcze inaczej termomodernizacji budynku.
W zależności od potrzeb dokumentacja może obejmować:
Metodyka badań
Szczegółowy opis metodyki badań i zastosowanych procedur.
Obserwacje terenowe
Wyniki bezpośrednich obserwacji i inwentaryzacji w terenie.
Wykaz gatunków
Kompleksowy wykaz stwierdzonych gatunków flory i fauny.
Charakterystyka siedlisk
Dokładną charakterystykę występujących siedlisk przyrodniczych.
Dokumentacja fotograficzna
Materiały zdjęciowe dokumentujące stan faktyczny w terenie.
Mapy i dane przestrzenne
Opracowania kartograficzne, mapy oraz dane przestrzenne GIS.
Analiza wpływu
Analizę potencjalnego wpływu inwestycji na środowisko przyrodnicze.
Dlatego zakres inwentaryzacji warto ustalić przed rozpoczęciem badań. Pozwala to ograniczyć ryzyko późniejszego uzupełniania dokumentacji.
Inwentaryzacja przyrodnicza do Raportu OOŚ
Inwentaryzacja przyrodnicza do Raportu OOŚ może dostarczać danych potrzebnych do charakterystyki środowiska oraz oceny potencjalnych oddziaływań przedsięwzięcia. Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 2a ustawy OOŚ raport zawiera wyniki inwentaryzacji przyrodniczej w formie opisowej i kartograficznej, jeżeli została przeprowadzona, wraz z opisem metodyki. Wyniki te stanowią załącznik do raportu.
Oznacza to, że nie należy utożsamiać obowiązku sporządzenia Raportu OOŚ z automatycznym obowiązkiem wykonania pełnej, całorocznej inwentaryzacji dla każdego przedsięwzięcia. Zakres badań powinien wynikać z konkretnego przypadku. Znaczenie mają między innymi charakter inwestycji, lokalizacja, przewidywane oddziaływania oraz informacje potrzebne do oceny środowiskowej.
Podstawa prawna inwentaryzacji przyrodniczej
Inwentaryzacje przyrodnicze wykonuje się z uwzględnieniem przepisów dotyczących ochrony środowiska i przyrody. Podstawowe znaczenie ma ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Określa ona zasady ochrony przyrody oraz poszczególne formy ochrony.
Przepisy dotyczą między innymi:
Gatunki chronione
Gatunków roślin, zwierząt i grzybów.
Siedliska przyrodnicze
Siedlisk przyrodniczych i ich ochrony.
Natura 2000
Obszarów Natura 2000 (SOO i OSO).
Parki narodowe
Parków narodowych oraz ich otulin.
Rezerwaty przyrody
Rezerwatów przyrody i stref ochronnych.
Parki krajobrazowe
Parków krajobrazowych i obszarów chronionych.
Obszary chronionego krajobrazu
Obszarów chronionego krajobrazu.
Użytki ekologiczne
Użytków ekologicznych i zespołów przyrodniczo-krajobrazowych.
Pomniki przyrody
Pomników przyrody i stref ich ochrony.
Istotne znaczenie ma również ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W zależności od zakresu opracowania uwzględniane są także przepisy dotyczące ochrony gatunkowej oraz konkretnej formy ochrony przyrody. Zakres podstawy prawnej dobieramy do konkretnego opracowania. Nie każda inwestycja wymaga odniesienia do wszystkich regulacji.
Czy inwentaryzacja przyrodnicza jest zawsze obowiązkowa?
Nie ma jednej odpowiedzi dla wszystkich inwestycji. Potrzeba wykonania określonego zakresu rozpoznania przyrodniczego może zależeć od rodzaju przedsięwzięcia, jego lokalizacji oraz przewidywanego oddziaływania. Znaczenie mogą mieć również wymagania związane z konkretnym postępowaniem administracyjnym.
Szczególnej analizy mogą wymagać:
Inwestycje o znaczącym wpływie
Inwestycje mogące znacząco oddziaływać na środowisko.
Wymagające decyzji DŚU
Przedsięwzięcia wymagające decyzji środowiskowej.
Obszary chronione
Inwestycje w granicach lub sąsiedztwie obszarów chronionych.
Natura 2000
Przedsięwzięcia mogące wpływać na obszary Natura 2000.
Wycinka zieleni
Wycinka drzew i krzewów.
Termomodernizacje
Termomodernizacja budynków.
Remonty i rozbiórki
Prace remontowe i rozbiórkowe obiektów.
Pobliże wód
Inwestycje w pobliżu cieków i zbiorników wodnych.
Przedsięwzięcia liniowe
Przedsięwzięcia liniowe (drogi, rurociągi, linie elektroenergetyczne).
Ingerencja w siedliska
Inwestycje ingerujące w siedliska lub potencjalne miejsca rozrodu zwierząt.
Dlatego przed rozpoczęciem badań warto wykonać wstępną analizę przyrodniczą. Pozwala ona określić, jaki zakres prac będzie rzeczywiście potrzebny.
Sezonowość badań – dlaczego jedna wizyta terenowa często nie wystarcza?
Jednym z najważniejszych elementów prawidłowej inwentaryzacji jest uwzględnienie biologii badanych organizmów. Przyroda zmienia się w ciągu roku. Ten sam teren może wyglądać zupełnie inaczej w marcu, maju, lipcu czy październiku.
W różnych okresach inne gatunki są aktywne. Niektóre migrują, inne rozmnażają się, kwitną, żerują lub wykorzystują teren jako schronienie. Dlatego termin badań powinien wynikać z celu obserwacji.
Dlaczego badania sezonowe są tak ważne?
Wyobraźmy sobie działkę, na której w listopadzie nie stwierdzono aktywnych płazów ani śpiewających ptaków. Nie oznacza to automatycznie, że teren nie ma znaczenia przyrodniczego.
Kilka miesięcy wcześniej ten sam obszar mógł być:
Miejsce rozrodu płazów
Sezonowe siedlisko rozrodcze płazów i gadów.
Miejsce lęgowe ptaków
Obszar wykorzystywany pod lęgi i gniazdowanie ptaków.
Siedlisko roślin chronionych
Stanowisko występowania rzadkich gatunków roślin.
Miejsce żerowania nietoperzy
Przestrzeń intensywnego żerowania i aktywności chiropterofauny.
Siedlisko owadów
Obszar bytowania chronionych gatunków owadów i bezkręgowców.
Część korytarza ekologicznego
Kluczowy fragment lokalnego korytarza migracji zwierząt.
Dlatego brak obserwacji podczas jednej kontroli nie zawsze oznacza brak danego gatunku. Właściwie zaplanowana inwentaryzacja przyrodnicza powinna uwzględniać możliwość wykrycia organizmów w określonym okresie. W przypadku bardziej złożonych inwestycji może to oznaczać konieczność wykonania kilku kontroli terenowych.
Jak planujemy zakres badań?
Każde opracowanie powinno rozpocząć się od analizy konkretnej inwestycji.
Uwzględniamy przede wszystkim:
Lokalizacja przedsięwzięcia
Lokalizacja przedsięwzięcia i otoczenie terenu.
Powierzchnia i sposób użytkowania
Powierzchnia i sposób użytkowania terenu.
Planowany zakres inwestycji
Planowany zakres inwestycji i prac.
Potencjalne oddziaływania
Potencjalne oddziaływania na środowisko.
Istniejące dane przyrodnicze
Istniejące dane przyrodnicze i literaturowe.
Formy ochrony przyrody
Formy ochrony przyrody w otoczeniu inwestycji.
Dostępne dane GIS
Dostępne dane GIS i analizy przestrzenne.
Siedliska i gatunki chronione
Możliwość występowania chronionych siedlisk i gatunków.
Wymagana procedura
Wymagana procedura administracyjna i prawna.
Harmonogram inwestycji
Harmonogram inwestycji i etapowanie prac.
Dopiero na tej podstawie można określić, jakie grupy organizmów należy objąć badaniami. Można również ustalić liczbę kontroli oraz najlepsze terminy ich wykonania. Takie podejście ogranicza ryzyko niedoszacowania zakresu badań. Jednocześnie pozwala uniknąć prac, które nie są potrzebne dla konkretnego przedsięwzięcia.
Zakres badań specjalistycznych
Zakres inwentaryzacji przyrodniczej dobieramy do charakteru terenu, rodzaju inwestycji oraz celu opracowania. W zależności od potrzeb badania mogą obejmować florę, siedliska oraz wybrane grupy zwierząt.
Rodzaje inwentaryzacji przyrodniczych
Inwentaryzacja botaniczna i siedliskowa
Obejmuje rozpoznanie roślinności, siedlisk przyrodniczych oraz stanowisk gatunków chronionych.
Inwentaryzacja ornitologiczna
Określa występowanie ptaków lęgowych, migrujących i zimujących, zależnie od celu opracowania.
Inwentaryzacja chiropterologiczna
Badania nietoperzy obejmujące detekcję ultradźwiękową, ocenę aktywności oraz kontrolę kryjówek.
Inwentaryzacja herpetologiczna
Badania płazów i gadów obejmujące kontrolę zbiorników wodnych, cieków oraz miejsc rozrodu.
Inwentaryzacja entomologiczna
Badania owadów prowadzone na starych drzewach, martwym drewnie i w cennych siedliskach.
Profesjonalna inwentaryzacja to nie tylko wizja terenowa
Dobrze zaplanowana inwentaryzacja przyrodnicza łączy kilka elementów:
Analiza lokalizacji
Na początku analizujemy lokalizację inwestycji i jej otoczenie. Sprawdzamy również sposób użytkowania terenu oraz dostępne materiały przyrodnicze i przestrzenne[span_0](start_span)[span_0](end_span).
Określenie zakresu badań
Na podstawie informacji o przedsięwzięciu określamy, jakie grupy organizmów wymagają rozpoznania. Następnie ustalamy liczbę i terminy kontroli[span_1](start_span)[span_1](end_span).
Badania terenowe
Specjaliści prowadzą obserwacje zgodnie z przyjętą metodyką. W razie potrzeby kontrole są wykonywane kilkukrotnie, aby uwzględnić sezonową aktywność organizmów[span_2](start_span)[span_2](end_span).
Opracowanie wyników
Dane terenowe są porządkowane i analizowane. Następnie odnosimy je do lokalizacji oraz zakresu planowanej inwestycji[span_3](start_span)[span_3](end_span).
Mapy i GIS
Najważniejsze wyniki przedstawiamy na mapach. Jeżeli wymaga tego zakres opracowania, przygotowujemy również dane przestrzenne GIS, w tym SHP lub GPKG[span_4](start_span)[span_4](end_span).
Wnioski i rekomendacje
Końcowe opracowanie przedstawia najważniejsze uwarunkowania przyrodnicze. W zależności od zakresu zlecenia wskazujemy także możliwe działania ograniczające oddziaływanie inwestycji[span_5](start_span)[span_5](end_span).
Takie podejście pozwala przygotować materiał przydatny nie tylko dla przyrodnika. Z wyników mogą korzystać również inwestorzy, projektanci oraz autorzy dokumentacji środowiskowej. Właściwie przygotowane dane przestrzenne ułatwiają natomiast zestawienie wyników badań z projektem inwestycji.
Inwentaryzacja przyrodnicza GIS – mapy i dane przestrzenne
Inwentaryzacja przyrodnicza GIS może obejmować nie tylko raport PDF, ale także dane przestrzenne. Pozwalają one dokładnie wskazać lokalizację i zasięg stwierdzonych gatunków, siedlisk oraz innych elementów przyrodniczych. W zależności od zakresu badań dane GIS mogą przedstawiać m.in. stanowiska gatunków, płaty siedlisk, miejsca rozrodu, potencjalne schronienia, cenne drzewa, zbiorniki wodne, trasy migracji oraz granice obszaru badań. Dane można następnie zestawić z działkami, projektem zagospodarowania terenu i innymi warstwami przestrzennymi. Dzięki temu GIS ułatwia analizę wyników inwentaryzacji przyrodniczej i ich dalsze wykorzystanie.
Inwentaryzacja przyrodnicza SHP i GPKG
W przypadku dokumentów objętych zakresem rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z 17 marca 2022 r.część kartograficzna wyników inwentaryzacji przyrodniczej jest zapisywana również w wektorowych formatach SHP lub GPKG wykorzystywanych w systemach informacji przestrzennej. SHP (Shapefile) i GPKG (GeoPackage) umożliwiają zapis oraz dalszą analizę danych przestrzennych. Mogą zawierać m.in. lokalizacje gatunków, siedlisk, obserwacji, zbiorników wodnych, zadrzewień czy innych elementów istotnych dla oceny przyrodniczej. Tak przygotowane dane mogą być analizowane w systemach GIS oraz zestawiane z innymi danymi przestrzennymi dotyczącymi inwestycji.
Dlaczego dane GIS są przydatne?
Dane przestrzenne pozwalają zestawić wyniki inwentaryzacji z innymi informacjami.
Można je porównać między innymi z:
Granice działek
Granicami działek ewidencyjnych i nieruchomości.
Projekt zagospodarowania
Projektem zagospodarowania terenu lub działki.
Przebieg dróg
Przebiegiem dróg oraz ciągów komunikacyjnych.
Lokalizacja obiektów
Lokalizacją budynków i obiektów budowlanych.
Formy ochrony przyrody
Formami ochrony przyrody występującymi na danym terenie.
Istniejąca infrastruktura
Istniejącą infrastrukturą techniczną i uzbrojeniem terenu.
Elementy inwestycji
Planowanymi elementami inwestycji oraz urządzeniami.
Dzięki temu łatwiej określić relację pomiędzy stwierdzonymi elementami przyrodniczymi a planowanym przedsięwzięciem. Jednocześnie mapa lub warstwa GIS nie zastępuje aktu prawnego ustanawiającego daną formę ochrony. W przypadku kwestii formalnych należy zawsze odwołać się do właściwych przepisów i dokumentów źródłowych.
Aktualność danych przyrodniczych
Jednym z problemów przy przygotowywaniu dokumentacji inwestycyjnej może być wykorzystanie nieaktualnych danych.
Stan środowiska może zmienić się w ciągu kilku lat. Przyczyną może być między innymi:
Użytkowanie działki
Zmiana sposobu użytkowania działki i zagospodarowania terenu[span_1](start_span)[span_1](end_span).
Zmiany w zadrzewieniu
Wycinka lub pojawienie się nowych zadrzewień i samosiewów[span_2](start_span)[span_2](end_span).
Zbiorniki wodne
Powstanie nowego zbiornika wodnego lub oczka wodnego[span_3](start_span)[span_3](end_span).
Sukcesja roślinna
Zarastanie terenów otwartych przez sukcesję naturalną[span_4](start_span)[span_4](end_span).
Zanik siedlisk
Zanik dotychczasowych siedlisk przyrodniczych[span_5](start_span)[span_5](end_span).
Warunki hydrologiczne
Zmiana lokalnych warunków hydrologicznych i poziomu wód[span_6](start_span)[span_6](end_span).
Nowe stanowiska gatunków
Pojawienie się nowych stanowisk gatunków chronionych[span_7](start_span)[span_7](end_span).
Starsze opracowania mogą być jednak bardzo wartościowym materiałem źródłowym. Dlatego warto je przeanalizować przed rozpoczęciem nowych badań. Następnie można ocenić, które informacje nadal są aktualne, a które wymagają weryfikacji terenowej.
Inwentaryzacja przyrodnicza a monitoring przyrodniczy
Pojęcia inwentaryzacja i monitoring nie są synonimami
Inwentaryzacja
Służy najczęściej rozpoznaniu określonych elementów przyrodniczych na konkretnym obszarze i w określonym okresie.
Monitoring
Polega na systematycznej obserwacji zmian w czasie, prowadzonej według określonej metodyki.
Powtarzalne kontrole
W ramach konkretnej inwestycji mogą być również prowadzone powtarzalne kontrole, których zakres powinien wynikać z celu opracowania i charakteru przedsięwzięcia.
Jak wygląda realizacja inwentaryzacji przyrodniczej?
Dobrze zaplanowana inwentaryzacja przyrodnicza łączy kilka elementów:
Analiza lokalizacji
Na początku analizujemy lokalizację inwestycji i jej otoczenie.
Zakres badań
Określamy grupy organizmów wymagające rozpoznania oraz terminy kontroli.
Badania terenowe
Prowadzimy obserwacje zgodnie z metodyką, uwzględniając sezonową aktywność.
Opracowanie wyników
Porządkujemy dane terenowe i odnosimy je do zakresu planowanej inwestycji.
Mapy i GIS
Przedstawiamy wyniki na mapach oraz przygotowujemy dane przestrzenne GIS (SHP/GPKG).
Wnioski i rekomendacje
Wskazujemy uwarunkowania przyrodnicze oraz działania ograniczające oddziaływanie.
Zaplanuj badania przyrodnicze przed rozpoczęciem inwestycji
Najlepszym momentem na rozpoczęcie analizy przyrodniczej jest etap, na którym wyniki badań mogą jeszcze zostać uwzględnione w projekcie.
Wczesne rozpoznanie pozwala:
Potencjalne ograniczenia
Zidentyfikować potencjalne ograniczenia i kolizje środowiskowe.
Odpowiedni harmonogram
Zaplanować odpowiedni harmonogram prac i badań.
Zakres badań sezonowych
Określić potrzebny zakres badań sezonowych.
Ograniczenie ryzyka
Ograniczyć ryzyko późniejszych uzupełnień i opóźnień.
Wartości przyrodnicze
Uwzględnić wartości przyrodnicze w projekcie inwestycji.
Dane przestrzenne
Przygotować niezbędne dane przestrzenne i GIS.
Procedura środowiskowa
Lepiej zaplanować dalszą procedurę środowiskową.
Case study – inwentaryzacja przyrodnicza dla inwestycji mieszkaniowej
Sytuacja
Przykładem zastosowania inwentaryzacji może być planowana budowa osiedla mieszkaniowego wraz z drogami, parkingami i infrastrukturą techniczną. Teren może obejmować grunty otwarte, zadrzewienia oraz niewielkie elementy wodne.
Problem
Inwestor potrzebuje określić, czy na terenie występują uwarunkowania przyrodnicze, które należy uwzględnić podczas dalszego projektowania. Jednorazowa wizja terenowa może nie wystarczyć do rozpoznania wszystkich potencjalnych wartości przyrodniczych.
Przykładowy zakres prac
W zależności od lokalizacji można zaplanować:
Analiza danych
Analizę dostępnych danych i materiałów archiwalnych.
Formy ochrony
Analizę form ochrony przyrody występujących w okolicy.
Kontrole terenowe
Kontrole terenowe prowadzone w różnych okresach.
Rozpoznanie siedlisk
Szczegółowe rozpoznanie siedlisk przyrodniczych.
Obserwacje ptaków
Obserwacje ptaków i monitoring awifauny.
Miejsca rozrodu płazów
Kontrolę potencjalnych miejsc rozrodu płazów.
Ocena zadrzewień
Ocenę stanu zadrzewień oraz szat roślinnej.
Dokumentacja fotograficzna
Wykonanie rzetelnej dokumentacji fotograficznej.
Przygotowanie map
Opracowanie profesjonalnych map tematycznych.
Opracowanie GIS
Opracowanie danych przestrzennych GIS (SHP/GPKG).
Efekt
Wyniki mogą wskazać elementy wymagające uwzględnienia w projekcie. Dzięki temu inwestor może wcześniej przeanalizować możliwe ograniczenia. Może również zaplanować dalsze badania i działania minimalizujące oddziaływanie.
Case study – rozbudowa zakładu przemysłowego
Sytuacja
Drugim przykładem może być rozbudowa istniejącego zakładu o hale produkcyjne, infrastrukturę techniczną oraz dodatkowy układ komunikacyjny. Sam teren zakładu może być silnie przekształcony. Jednak jego obrzeża mogą nadal stanowić siedlisko dla roślin i zwierząt.
Problem
Założenie, że teren przemysłowy nie ma znaczenia przyrodniczego, może prowadzić do pominięcia istotnych elementów. Dotyczy to między innymi zadrzewień, terenów niezagospodarowanych oraz budynków wykorzystywanych przez ptaki lub nietoperze.
Przykładowy zakres prac
Zakres może obejmować:
Dane przyrodnicze
Analizę dostępnych danych przyrodniczych i materiałów.
Kontrola roślinności
Kontrolę istniejącej roślinności i szaty roślinnej.
Ocena zadrzewień
Ocenę stanu zadrzewień oraz drzewostanu.
Obserwacje ptaków
Obserwacje ptaków i monitoring awifauny.
Miejsca rozrodu
Kontrolę potencjalnych miejsc rozrodu zwierząt.
Potencjalne schronienia
Ocenę potencjalnych schronień (np. dla nietoperzy).
Relacje z rozbudową
Analizę relacji między wynikami badań a planowaną rozbudową.
Wyniki można przedstawić na mapach i w danych GIS.
Efekt
Opracowanie może pomóc dostosować zakres dalszych prac środowiskowych do rzeczywistego stanu terenu. Może również wskazać elementy, które powinny zostać uwzględnione w dalszym projektowaniu.
Case study – termomodernizacja budynku
Termomodernizacja jest przykładem inwestycji, w której sama ocena techniczna budynku może być niewystarczająca. Szczeliny w elewacji, przestrzenie pod pokryciem dachowym czy stropodachy mogą być wykorzystywane przez ptaki i nietoperze.
Możliwy zakres badań
W zależności od obiektu można wykonać:
Kontrola elewacji
Kontrolę elewacji oraz ścian zewnętrznych budynku.
Dach i stropodach
Kontrolę dachu, połaci dachowych oraz stropodachu.
Miejsca schronienia
Ocenę potencjalnych miejsc schronienia zwierząt.
Aktywność zwierząt
Obserwacje aktywności zwierząt w obrębie obiektu.
Dokumentacja fotograficzna
Wykonanie szczegółowej dokumentacji fotograficznej.
Miejsca rozrodu
Identyfikację potencjalnych miejsc rozrodu gatunków.
Harmonogram robót
Rekomendacje dotyczące harmonogramu robót budowlanych.
Dzięki temu uwarunkowania przyrodnicze mogą zostać uwzględnione jeszcze przed rozpoczęciem prac.
Inwentaryzacja przyrodnicza
Green Support przygotowuje zakres badań przyrodniczych dopasowany do rodzaju inwestycji i celu opracowania.
Jeżeli planujesz inwestycję i potrzebujesz inwentaryzacji przyrodniczej warto rozpocząć od analizy lokalizacji i zakresu przedsięwzięcia. Na tej podstawie można określić zakres badań, harmonogram kontroli oraz rodzaj potrzebnej dokumentacji.
Skontaktuj się z Green Support i zapytaj o zakres badań przyrodniczych dla swojej inwestycji.
📞 Telefon: +48 572 908 275 | ✉️ E-mail: biuro@greensupport.com.pl
👉 Wypełnij formularz i otrzymaj darmową analizę kwalifikacji Twojej inwestycji
Powyższe informacje mają charakter ogólny i informacyjny. Nie stanowią indywidualnej opinii prawnej ani oferty handlowej. Zakres obowiązków środowiskowych zależy od rodzaju działalności, instalacji, lokalizacji oraz aktualnego stanu prawnego. Polityka prywatności.
FAQ
Zimą można prowadzić między innymi obserwacje ptaków zimujących. Możliwa jest także kontrola wybranych potencjalnych zimowisk oraz analiza śladów obecności ssaków.
W przypadku wielu gatunków potrzebne są jednak badania w okresie ich aktywności lub rozrodu. Dlatego zimowa kontrola nie zawsze zastępuje badania wiosenne i letnie.
Nie ma jednego terminu odpowiedniego dla wszystkich opracowań. Czas zależy między innymi od powierzchni terenu, rodzaju inwestycji, liczby badanych grup oraz wymaganego zakresu prac.
Prosta ekspertyza może wymagać kilku kontroli. Rozbudowana inwentaryzacja przyrodnicza może natomiast obejmować badania prowadzone przez okres do roku.
Czasami tak. Nie zawsze jednak jedna kontrola pozwala uzyskać reprezentatywny obraz terenu. Jeżeli celem jest rozpoznanie konkretnego elementu przyrodniczego, pojedyncza wizyta może być wystarczająca. Jeżeli natomiast badania obejmują wiele grup organizmów, potrzebne mogą być kontrole w różnych okresach.
Nie. Stwierdzenie gatunku chronionego oznacza konieczność uwzględnienia przepisów dotyczących jego ochrony.
W zależności od sytuacji możliwe może być między innymi:
1. dostosowanie terminu prac,
2. zachowanie określonych elementów siedliska,
3. ograniczenie ingerencji,
4. zastosowanie zabezpieczeń,
5. prowadzenie prac pod nadzorem przyrodniczym,
6. uzyskanie właściwego zezwolenia, jeżeli jest wymagane.
Samo stwierdzenie gatunku nie przesądza więc automatycznie o braku możliwości realizacji inwestycji.
Nie należy przyjmować, że każdy rodzaj opracowania wymaga identycznego zestawu danych. Jednocześnie przepisy określają wymagania dotyczące formatu dokumentu zawierającego wyniki inwentaryzacji przyrodniczej. W szczególności § 1 ust. 2 rozporządzenia z 17 marca 2022 r. wskazuje na zapis części kartograficznej także w formatach wektorowych SHP lub GPKG. Dlatego przy zleceniu warto ustalić, jaki zakres dokumentacji i danych przestrzennych będzie wymagany w danym postępowaniu.
Tak, jeżeli taki zakres wynika z charakteru opracowania.
Mapy mogą przedstawiać między innymi stanowiska gatunków, siedliska, miejsca rozrodu, zadrzewienia czy zbiorniki wodne.
W razie potrzeby wyniki mogą być przygotowane również jako dane GIS.
Tak. Starsze opracowania mogą być wartościowym materiałem źródłowym. Nie oznacza to jednak automatycznie, że aktualne badania nie są potrzebne. Stan środowiska może się zmieniać. Dlatego wcześniejsze opracowania warto przeanalizować i porównać z aktualnym stanem terenu.
Nie. Inwentaryzacja przyrodnicza służy rozpoznaniu uwarunkowań przyrodniczych określonego obszaru. Raport OOŚ jest natomiast szerszym dokumentem służącym ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Wyniki inwentaryzacji mogą stanowić jedno ze źródeł danych wykorzystanych przy przygotowaniu Raportu OOŚ. Ustawa OOŚ przewiduje, że wyniki inwentaryzacji, jeżeli została przeprowadzona, są przedstawiane w formie opisowej i kartograficznej wraz z opisem metodyki.
Tak. Zakres opracowania może zostać dostosowany do charakteru prowadzonego postępowania oraz informacji potrzebnych do oceny uwarunkowań przyrodniczych. Każda sprawa wymaga jednak indywidualnej analizy.
Tak. Właściwie przygotowane dane opisowe, kartograficzne i przestrzenne mogą stanowić materiał wykorzystywany w toku postępowań oraz przy dalszym opracowywaniu dokumentacji.
W przypadku danych GIS ważna jest poprawność geometrii, układu współrzędnych, atrybutów i struktury danych.